آزمایش خاک و ژئوتکنیک ساختمان چیست؟


به طور کلی آزمایش خاک و ژئو تکنیک ساختمان به یکی از شاخه های مهندسی عمران گفته می شود که با به کارگیری دانش مواد، به تفاسیر و آزمایشات مرتبط با خاک زمین های ساختمانی پرداخته می شود. به واقع ژئوتکنیک یک دانش پویایی است که با تکیه بر اطلاعات تکنیکی مرتبط با پوسته زمین، محیط مکانیکی زمین و شرایط مرتبط با آن و نیز عملکرد آن را به تمامی مهندسان ساخت و ساز می شناساند. امروزه رشد روز افزون پروژه های مسکونی و حتی صنایع بزرگ از یک سو و خسارت های وارد شده فراتر از حد معمولی ناشی از حوادث های محیطی از سوی دیگر باعث شده تا این دانش از اهمیت بسزایی برخوردار باشد. از آنجایی که هدف از آزمایش خاک و ژئو تکنیک ساختمان، مطالعه و بررسی مصالح طبیعی موجود در لایه های زمین به ویژه لایه سطحی آن است در نتیجه اطلاعات کسب شده از این علم با هدف چالش های مهندسین ساختمانی نظیر: برنامه ریزی، اکتشاف، طراحی، ساخت و همچنین برخورداری از تمامی سازه های مهندسی و اجرای پروژه های عمرانی به کار گرفته می شود.

تمامی نتایج آزمایشات و بررسی های به عمل آمده در این تکنیک ها می تواند ایمنی و کارایی مؤثر و سودمند آن را تضمین کند. بدون شک تمامی اطلاعات به دست آمده در مطالعات خاک و ژئوتکنیک ساختمان، طیف وسیعی از داده ها را در زمینه های مختلف و متنوعی چون: مکانیک خاک، مکانیک سنگ، منابع آب، لرزه خیزی، زمین شناسی مهندسی و بسیاری موارد دیگر را در اختیار مهندسی و پیمانکاران ساخت و ساز ساختمانی قرار می دهد. عموماً اطلاعاتی که از طریق ژئوتکنیک ساختمان به دست می آید اغلب از راه اکتشافات سطحی و زیر سطحی زمین به دست می آیند.

آیا می دانید اهداف مطالعات خاک و ژئوتکنیک ساختمان به چه صورت است؟

اهمیت آزمایش خاک و ژئو تکنیک ساختمان

از آنجایی که خاک های پوسته زمین در رده یکی از مهم ترین منابع طبیعی قرار گرفته اند لذا وجود آن ها برای ادامه هستی ضروری است. از دیدگاه مهندسی، خاک که مجموعه ای غیر سیمانی از تمامی سنگ دانه های معدنی و ذرات جامد فرسایش یافته به همراه مایع و گاز در فضاهای خالی را تشکیل می دهد به عنوان یکی از قدیمی ترین و پیچیده ترین مصالح مهندسی معرفی شده است. بنابراین می توان اهمیت آزمایش خاک و ژئوتکنیک ساختمان را با ذکر موارد زیر تشریح نمود:


  • شناسایی تمامی لایه های سطح زیرین زمین
  • تعیین ویژگی ها و مشخصه های فیزیکی و مکانیکی آن ها
  • تعیین نوع پی و عمق استقرار آن در خاک
  • تعیین و مشخص نمودن نوع باربری پی موجود در خاک
  • مشخص نمودن میزان سبکی خاک و بهینه سازی آن در ساختمان
  • تعیین و مشخص کردن نوع سیمان مصرفی در بتن پی
  • بررسی و آزمایش وضعیت آب زیرزمینی
  • ارائه توصیه های فنی لازم در پی سازی
  • بررسی زمین شناسی و زلزله خیزی عمومی و اختصاصی منطقه مورد مطالعه

یکی سؤالات رایج و اختصاصی که این روزها ذهن بسیاری از مهندسین و پیمانکاران سازه های ساختمانی را به خود مشغول کرده است این است که در هنگام مطالعات خاک و ژئوتکنیک ساختمان، چه مواردی مورد بررسی قرار می گیرند؟ لازم به یادآوری است زمانی که ویژگی های مکانیکی و فیزیکی در جهت یک پروژه مسکونی و ساختمانی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته می شود قطعاً تمامی موارد زیر ارائه می شوند. مواردی از جمله:


گزارش‌هایی درباره سنگ بستر منطقه و سازنده های موجود
گزارشاتی در رابطه با زمین لرزه های تاریخی و موقعیت مکانی و زمانی آن ها
مطالعه زمین لرزه های دستگاهی منطقه مسکونی مورد نظر
مشخص نمودن زمین ساختگاه از لحاظ نوع خاک و سنگ
تعیین و مشخص نمودن فاصله گسل های موجود در نزدیکی پروژه
بررسی پتانسیل موجود در خاک های مسئله دار در محدوده مورد بررسی
طبقه بندی خاک های سطحی و مشخص نمودن ویژگی های فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی آن ها
رزومه شرکت